เลิกจ้าง vs ลาออก จ่ายเงินงวดสุดท้ายต่างกันยังไง? เช็กให้ถูกประเภทก่อนจ่าย

สองกรณีนี้ให้สิทธิและเงินไม่เท่ากัน ถ้าจัดผิดประเภท เสี่ยงทั้งจ่ายขาด จ่ายเกิน และข้อพิพาทภายหลัง

พนักงานออกจากงาน แล้ว HR ต้องจ่ายอะไรบ้าง?

การเลิกจ้าง หรือ การลาออกเอง สองกรณีนี้ให้สิทธิและเงินต่างกันชัดเจน ทั้งค่าชดเชย ค่าจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า และสิทธิว่างงานจากประกันสังคม บทความนี้เทียบให้เห็นทีละเรื่อง พร้อมจุดที่ HR ควรตรวจก่อนจ่ายเงินงวดสุดท้าย

เลิกจ้างกับลาออก ต่างกันตรงไหน

เลิกจ้าง vs ลาออก จ่ายเงินงวดสุดท้ายต่างกันยังไง? เช็กให้ถูกประเภทก่อนจ่าย: เลิกจ้าง (ไม่ใช่ความผิดร้ายแรง) ได้ค่าชดเชยตามอายุงาน (มาตรา 118) ค่าจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า (ตามกรณี) และสิทธิว่างงานประกันสังคม 50% ไม่เกิน 180 วัน · ลาออกเองไม่มีค่าชดเชย นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าจ้างแทนการบอกกล่าว และสิทธิว่างงาน 30% ไม่เกิน 90 วัน พร้อมหน้าจอ Bplus e-HRM รวมค่าจ้างค้างจ่าย วันลาคงเหลือ ค่าชดเชย ภาษี และประกันสังคมของเงินงวดสุดท้าย

1. เทียบสิทธิและเงินที่เกี่ยวข้อง

ตารางนี้เทียบกรณี เลิกจ้างที่ไม่ใช่ความผิดร้ายแรง กับ ลาออกเอง ในเรื่องที่ HR ต้องใช้ตัดสินใจจ่ายเงิน

หัวข้อ เลิกจ้าง (ไม่ใช่ความผิดร้ายแรง) ลาออกเอง
ค่าชดเชย (มาตรา 118) ได้ตามอายุงาน ไม่มีค่าชดเชย
การบอกกล่าวล่วงหน้า อาจมีค่าจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าจ้างแทนการบอกกล่าว
สิทธิว่างงานประกันสังคม 50% ไม่เกิน 180 วัน 30% ไม่เกิน 90 วัน

2. ค่าชดเชยคิดตามอายุงาน

ค่าชดเชยตามมาตรา 118 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 คิดจากค่าจ้างอัตราสุดท้ายและอายุงานต่อเนื่อง ดังนี้

อายุงานต่อเนื่อง ค่าชดเชย (ค่าจ้างอัตราสุดท้าย)
ครบ 120 วัน แต่ไม่ถึง 1 ปี 30 วัน
ครบ 1 ปี แต่ไม่ถึง 3 ปี 90 วัน
ครบ 3 ปี แต่ไม่ถึง 6 ปี 180 วัน
ครบ 6 ปี แต่ไม่ถึง 10 ปี 240 วัน
ครบ 10 ปี แต่ไม่ถึง 20 ปี 300 วัน
ครบ 20 ปีขึ้นไป 400 วัน

ข้อควรระวังคือ ค่าชดเชยไม่ใช้กับการเลิกจ้างเพราะกระทำผิดร้ายแรง ตามมาตรา 119 ซึ่งต้องพิจารณาข้อเท็จจริงและหลักฐานเป็นรายกรณี ไม่ใช่ทุกกรณีที่เลิกจ้างจะต้องจ่ายค่าชดเชย และไม่ใช่ทุกกรณีที่นายจ้างอ้างว่าผิดร้ายแรงจะได้รับการยกเว้น

3. ค่าจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า เป็นคนละเรื่องกับค่าชดเชย

กรณีเลิกจ้าง นอกจากค่าชดเชยแล้ว นายจ้างอาจต้องจ่ายค่าจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า ถ้าไม่ได้แจ้งเลิกจ้างล่วงหน้าตามกำหนด เงินสองก้อนนี้ใช้เกณฑ์ต่างกัน ค่าชดเชยผูกกับอายุงาน ส่วนค่าจ้างแทนการบอกกล่าวผูกกับวันแจ้งและรอบจ่ายค่าจ้าง จึงไม่ควรนำมารวมเป็นยอดเดียว

อ่านเพิ่มเติม: ค่าตกใจ สิ่งที่นายจ้างควรรู้ในการเลิกจ้าง

4. สิทธิว่างงานประกันสังคม ต่างกันตามประเภทการสิ้นสุด

พนักงานที่ถูกเลิกจ้างมีสิทธิรับเงินทดแทนการว่างงาน 50% ไม่เกิน 180 วัน ส่วนพนักงานที่ลาออกหรือสิ้นสุดสัญญา ได้ 30% ไม่เกิน 90 วัน ประเภทการสิ้นสุดการจ้างที่ HR บันทึกไว้จึงต้องตรงกับความจริง เพราะกระทบสิทธิที่พนักงานจะได้รับหลังออกจากงาน

อ่านเพิ่มเติม: แจ้งประกันสังคมเมื่อลูกจ้างเข้า-ออก ทำอย่างไรให้ไม่พลาด

5. จัดผิดประเภท เสี่ยงอะไร

ถ้าเป็นการเลิกจ้างแต่จ่ายเหมือนลาออก บริษัทอาจจ่ายขาดและกลายเป็นข้อพิพาทภายหลัง ถ้าเป็นการลาออกแต่จ่ายเหมือนเลิกจ้าง บริษัทอาจจ่ายเกินโดยไม่จำเป็น และถ้าเอกสารระบุว่าลาออกทั้งที่ข้อเท็จจริงเป็นการเลิกจ้าง ข้อเท็จจริงอาจถูกตรวจสอบย้อนหลังได้ ทั้งหมดนี้เริ่มจากการจัดประเภทผิดตั้งแต่ต้น

เลิกจ้างกับลาออกให้สิทธิและเงินไม่เท่ากัน การเลิกจ้างที่ไม่ใช่ความผิดร้ายแรงได้ค่าชดเชยตามอายุงาน อาจมีค่าจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า และมีสิทธิว่างงานประกันสังคม 50% ไม่เกิน 180 วัน ส่วนการลาออกเองไม่มีค่าชดเชย และมีสิทธิว่างงาน 30% ไม่เกิน 90 วัน

ถ้าอยากเห็นตัวอย่างการตรวจเงินก้อนสุดท้ายทีละส่วนในกรณีอายุงานยาว อ่านต่อได้ที่ เลิกจ้างกะทันหันหลังทำงาน 20 ปี ต้องตรวจเงินก้อนสุดท้ายอะไรบ้าง

คำถามที่พบบ่อย

ไม่ได้ การลาออกเองไม่มีค่าชดเชย และนายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าจ้างแทนการบอกกล่าว ค่าชดเชยตามมาตรา 118 ใช้กับกรณีเลิกจ้างที่ไม่ใช่ความผิดร้ายแรง

การเลิกจ้างที่ไม่ใช่ความผิดร้ายแรงต้องจ่ายค่าชดเชยตามมาตรา 118 โดยคิดจากค่าจ้างอัตราสุดท้ายตามอายุงานต่อเนื่อง คือ ครบ 120 วันแต่ไม่ถึง 1 ปี 30 วัน ครบ 1 ปีแต่ไม่ถึง 3 ปี 90 วัน ครบ 3 ปีแต่ไม่ถึง 6 ปี 180 วัน ครบ 6 ปีแต่ไม่ถึง 10 ปี 240 วัน ครบ 10 ปีแต่ไม่ถึง 20 ปี 300 วัน และครบ 20 ปีขึ้นไป 400 วัน ค่าชดเชยนี้ไม่ใช้กับการเลิกจ้างเพราะกระทำผิดร้ายแรงตามมาตรา 119

เป็นเงินคนละก้อนที่ใช้เกณฑ์ต่างกัน ค่าชดเชยผูกกับอายุงาน ส่วนค่าจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าผูกกับวันแจ้งและรอบจ่ายค่าจ้าง ซึ่งนายจ้างอาจต้องจ่ายเมื่อไม่ได้แจ้งเลิกจ้างล่วงหน้าตามกำหนด จึงไม่ควรนำมารวมเป็นยอดเดียว

ถูกเลิกจ้างได้เงินทดแทนการว่างงาน 50% ไม่เกิน 180 วัน ส่วนลาออกหรือสิ้นสุดสัญญาได้ 30% ไม่เกิน 90 วัน HR จึงต้องบันทึกประเภทการสิ้นสุดการจ้างให้ตรงกับความจริง เพราะกระทบสิทธิที่พนักงานจะได้รับหลังออกจากงาน

บทความนี้เป็นแนวทางทั่วไป อ้างอิงข้อมูล ณ ตุลาคม 2569 เงื่อนไขของแต่ละบริษัทอาจต่างกันตามข้อบังคับการทำงาน ควรตรวจสอบกับกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน และสำนักงานประกันสังคมก่อนนำไปใช้

Bplus เข้าไปแก้ปัญหาตรงไหน

งานเงินงวดสุดท้ายยากเพราะข้อมูลที่ต้องใช้กระจายอยู่หลายที่ ค่าจ้างค้างจ่ายอยู่ในไฟล์เงินเดือน วันลาอยู่ในใบลา ประเภทการสิ้นสุดการจ้างอยู่ในเอกสารอีกชุด และ HR ต้องรวมทั้งหมดในเวลาสั้น ก่อนพนักงานจะมารับเงินและเอกสาร

เมื่อ HR ตัดสินประเภทการสิ้นสุดการจ้างและตรวจสิทธิของแต่ละก้อนแล้ว Bplus e-HRM ช่วยคำนวณเงินเดือน ภาษี และประกันสังคมในระบบเดียว ระบบคำนวณค่าจ้าง โบนัส และภาษีให้อัตโนมัติ ออกสลิปออนไลน์ให้พนักงานตรวจรายการได้เอง และออกรายงานหรือไฟล์สำหรับนำส่งหน่วยงานรัฐ ลดโอกาสคิดเงินงวดสุดท้ายผิดพลาด ทั้งนี้ระบบออกรายงานและไฟล์ให้ ไม่ได้ยื่นแทนนายจ้าง